Wat is Leefbaar
Met ruim 155.000 inwoners zullen er evenzovele meningen zijn. Feit is dat het in Apeldoorn goed toeven is. Tot nu toe is het een ruim opgezette, organisch gegroeide stad met een goede infrastructuur en een goed voorzieningenniveau. Het is onze wens dit te behouden en te versterken, en dit te doen op basis van gezond verstand, dus zonder een politiek –isme zoals socialisme of liberalisme. Het is verkeerd een stad in te richten volgens een bepaalde ideologie. Voor extreme meningen is binnen LA geen plaats, noch van links, noch van rechts. Leefbaar politiek bedrijven wil zeggen dat je open staat voor ideeën uit de samenleving, van burgers, instellingen en andere politieke partijen, en daaruit de beste oplossingen zoeken en de schaarste het beste verdelen.
In dit programma leest u niet alleen onze wensen, maar ook onze visie op de Apeldoornse samenleving. Deze visie hebben u en wij nodig om ook bij veranderende omstandigheden, bijvoorbeeld nu de economische crisis, toch een standpunt in te nemen. Daarom ziet u in ons programma niet te snel een specifieke buurt of wijk genoemd. Dat zou enerzijds een onleesbaar lang programma betekenen, anderzijds het gevaar van ongenoemde aandachtspunten.
LA was de afgelopen vier jaar dicht bij u. Bij dorps- en wijkraadsvergaderingen, bij voorlichtingsavonden en bijeenkomsten, eigenlijk overal waar lokale politiek een rol speelt.
Beloftes doen wij niet. Onze idealen delen wij in de Gemeenteraad met anderen, in de wetenschap dat er altijd andere meningen zijn, zowel in de gemeenteraad en bij de burgers, waar wij respect voor hebben.

Bestuurlijk Leefbaar
Eén van de voornaamste doelen van LA is dat meer bewoners vertrouwen krijgen in de Apeldoornse politiek. De lage opkomst bij verkiezingen tonen aan dat het bekende “ze doen maar” denken ook bij veel Apeldoornse kiesgerechtigden opgeld doet. Eén van de oorzaken is dat na de verkiezingen partijen in achterkamertjes afspraken maken hoe de komende 4 jaar Apeldoorn bestuurd moet worden. Dit collegeconvenant is dan ‘heilig’ en de oppositie is monddood. Raadsleden van collegepartijen worden stemvee die slechts het college steunen. Echte democratie werkt anders: meeste stemmen gelden. De 39 raadsleden dienen een afspiegeling te zijn van de Apeldoornse bevolking. Elk raadslid heeft beloofd te stemmen “zonder last of ruggespraak”. Fractiediscipline oftewel stemvee is de grootste bedreiging van de geloofwaardigheid van de democratie. LA kent géén fractiediscipline.
Democratie betekent ook goede voorstellen steunen. Comfortabel achterovergeleund alleen maar kritiek leveren en voortdurend nee stemmen leidt wellicht tot waardering en stemmen, maar de verantwoordelijkheid voor Apeldoorn weegt voor ons veel zwaarder.
Opnieuw wil LA graag bestuursverantwoordelijkheid dragen cq wethouders leveren voor het volgende college.
Bestuurlijk leefbaar betekent ook dat je moet kunnen en willen leren van fouten. Open en eerlijk omgaan met fouten komt de geloofwaardigheid van het bestuur ten goede. Een wethouder die verwijtbare fouten maakt of slecht functioneert moet weggestuurd kunnen worden. Wij zijn tegen het wegsturen om (partij)politieke redenen.

Leefbare organisatie
Politiek kun je veel wensen hebben, het moet worden vormgegeven en uitgevoerd door onze ambtenaren. Het grootste bezit van de Gemeente Apeldoorn is de kennis van zaken van onze ambtenaren. De kwaliteit moet daarom optimaal zijn. Het uitvoeren van taken door dure externe adviesbureaus bevorderd de eigen kennis nauwelijks, behalve als het om kortstondige, specialistische kennis gaat. Hieraan zit ook een politieke kant: de raad durft vaak tegen beter weten in niet af te wijken van duur extern “deskundig” advies. Wij geloven in eigen deskundigheid. Ook moet de politiek niet teveel willen: ambtelijke uitvoerbaarheid moet een onderdeel zijn van onze politieke wensen en idealen. Een ambtenaar moet voor uitoefening van zijn vak een goede binding hebben met de samenleving. Bij het invullen van een vacature moet bij gelijke geschiktheid een (potentiële) Apeldoorner voorrang krijgen.

Leefbare communicatie
Er is veel onbegrip over het handelen van de locale politiek, als gevolg van onvoldoende communicatie met de inwoners. Het Stadsblad geeft alleen feiten, verscholen tussen de vele advertenties, voor opinies is er alleen de Stentor. Wij pleiten voor een onafhankelijke krant alleen gevuld met gemeentenieuws. Onderzoek heeft uitgewezen dat dat in veel gemeentes zonder hoge kosten kan. Daarnaast bestaat Omroep Apeldoorn; de verhouding kosten ten opzichte van de zendtijd is daarvan onder de maat. Dat kan beter, door bijvoorbeeld het uitzenden van de raadsvergaderingen, nu alleen nog op internet te volgen.

Leefbare bewonersparticipatie
Apeldoorn heeft een stevig netwerk van dorps- en wijkraden. LA koestert deze vrijwilligersorganisaties; zij zijn het eerste contactmoment tussen gemeente en bewoners. Dat betekent faciliteren van wijkraden en hen meenemen in plannen in een vroeg stadium, dus al bij de tekentafel, en niet achteraf als de plannen al vaststaan. Goede communicatie met de dorps- en wijkraden én de inwoners kost aan de voorkant van planvorming tijd maar bespaart veel ellende achteraf. We moeten niet bang zijn voor inbreng van inwoners maar hen juist stimuleren om mee te denken. Het eindproduct wordt beter, het draagvlak groter.

Leefbare binnenstad
Apeldoorn heeft geen historisch centrum. In het kernwinkelgebied is van alles te koop, maar echt gezellig is het niet. LA pleit voor een verbreding van het winkelgebied tot een gezellig stadshart. Marktplein, Marktstraat, Beekstraat dienen in het winkelgebied te worden opgenomen. Het marktplein, vaak een kale vlakte dient van vorm te veranderen en te transformeren tot een gezellig stadshart. Dat kan door een goed plan dat investeerders uitlokt geld erin te steken.

Leefbare dorpen en wijken
Het thema complete wijken is een leidraad in ons programma. Deze term en het idee erachter is 10 jaar geleden door ons geïntroduceerd en gelukkig door veel partijen overgenomen. Veel wijken van Apeldoorn zijn te beschouwen als dorpen binnen de stad. Definitie van complete wijken: generatiebestendig, dus voor alle leeftijden, voor alle inkomensgroepen met zoveel mogelijk voorzieningen: winkels, scholen, sport, recreatiemogelijkheden, speelgelegenheden, hangmogelijkheden, hondenpoepveldjes, aanwezigheid van politie, en nog meer samenwerkende clusters van voorzieningen zoals buurthuizen, (para)medische voorzieningen. Nog meer moet bij nieuw/verbouw van openbare gebouwen de multifunctionaliteit en inzetbaarheid voorop staan met als voortreffelijk voorbeeld Dok Zuid. Leefbare wijken en dorpen zijn ook goed onderhouden. Dat is niet alleen een verantwoordelijkheid van de Gemeente, maar ook van de inwoners.  Dat begint bij de Gemeente: goed voorbeeld doet goed volgen.

Leefbare verenigingen en vrijwilligers
LA ziet verenigingen die een cultureel, maatschappelijk als sportief doel nastreven als een maatschappelijke basisvoorziening. De gemeente dient daarom faciliterend en ondersteunend te zijn. Er zijn ruim 40.000 vrijwilligers in Apeldoorn actief. LA is daar trots op. De jongere generatie is in het vrijwilligerswerk ondervertegenwoordigd. LA wil door voorlichting (bv op scholen) de jongeren wijzen op de wenselijkheid maar ook op de voldoening ervan. Een belangrijke stap voorwaarts is de oprichting van het verenigingsbureau geweest, een initiatief van LA.

Leefbare zorg
Steeds meer worden overheidstaken, ook op het gebied van zorg gedelegeerd naar de gemeenten. LA is daar een voorstander van: met de kennis van de lokale samenleving is de Gemeente bij uitstek de regievoeder. Landelijke wetgeving kan dan op “Apeldoornse” wijze geïmplementeerd worden, dwz op solide wijze met speciale aandacht voor de kwetsbaren in de samenleving. Daar waar kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid in het geding komen moet de gemeente de verantwoordelijkheid nemen. Apeldoorn veroudert qua bevolking sterker dan andere steden. Dat moet geen probleem zijn maar een uitdaging om dit potentieel van kennis en ervaring in te zetten voor de gemeenschap. Complete wijken zijn ook een randvoorwaarde om ouderen binnen hun vertrouwde omgeving te kunnen blijven participeren in de samenleving: winkelen, sociale contacten, maar ook zorg ontvangen én geven.
Gezondheidszorg. LA heeft het fenomeen HOED (huisartsen onder één dak) al weten op te schalen tot GOED (gezondheidszorg onder één dak). Dat bevordert ook de complete wijken en dorpen. De jeugd(gezondheids)zorg is nu nog te verdeeld. Jeugdgezondheidszorg wordt weliswaar geconcentreerd in Centra Voor Jeugd en Gezin, maar wordt nog steeds aangestuurd door 2 verschillende organisaties. Wij pleiten voor één nieuwe entiteit. Jeugdzorg valt onder de verantwoordelijkheid van de Provincie Gelderland. Ook deze steeds belangrijker wordende zorg zou door de gemeente aangestuurd moeten worden en geïntegreerd in het CJG.

Ruimtelijk leefbaar
Ruimtelijk leefbaar betekent voor ons letterlijk: de ruimte hebben. De geschiedenis heeft geleerd dat wijken met een té hoge dichtheid van woningen (meer dan 35 woningen per hectare)  na een aantal jaren dreigen te verpauperen en soms weer gesloopt moeten worden. Wij noemen dat: stedenbouwkundige slijtage. Een kostbare zaak: technisch goede woningen worden gesloopt, er wordt daarna in een nog hogere dichtheid teruggebouwd om uit de kosten te komen. Het aantal appartementen wordt te hoog, er dreigt onverkoopbaarheid en leegstand. Ruimer bouwen betekent dat de grenzen van de A1 en A50 beslist niet heilig zijn. In de eerste instantie moeten we versleten industriegebieden uitplaatsen buiten de snelwegen. Dat schept ruimte voor woningbouw in de stad. Deze woningbouw dient weer op “Apeldoornse” wijze te geschieden: voldoende ruimte en met voldoende voorzieningen om weer een “complete wijk” te maken. Het ruimtelijk beeld wordt nog steeds toenemend bepaald door de geparkeerde auto’s. Auto’s staan vaker stil dan ze rijden. Ons streven blijft een parkeernorm van 2 auto’s per huishouden, in de planologie dient daarmee altijd rekening te worden gehouden. Parkeren op eigen terrein (dus voldoende kavelgrootte) en ondergronds parkeren is een noodzaak.
Door de economische crisis is de vraag naar industrieterrein drastisch teruggelopen. Dat betekent voor ons geen rem op de productie: als er betere tijden aanbreken moet Apeldoorn als eerste klaar staan voor de opleving. Planvorming moet daarop vooruitlopen.

Leefbare hoogte en schoonheid
De discussie over hoogbouw is wat ons betreft nooit afgelopen. Apeldoorn dankt zijn leefbaarheid met name aan de platte structuur. Hoogbouw is eindelijk streng gereglementeerd en slechts toegestaan onder specifieke voorwaarde in specifieke situaties. Toch blijkt deze regelgeving niet voldoende: meer en meer worden er uitzonderingen gemaakt, meestal om financiële redenen. Vaak worden er dan stedenbouwkundige drogredenen aangeplakt om dit te verdoezelen. Voor LA zijn er geen uitzonderingen; bovendien moet elke vorm van hoogbouw streng en individueel worden getoetst.
Leefbaarheid wordt ook bepaald door de vormgeving. De welstandscommissie (tegenwoordig: Commissie voor Ruimtelijke Kwaliteit) moet hierin een grote rol blijven spelen. Op voorspraak van LA kent de CRK nu 2 burgerleden, want wij, en niet de deskundigen die hier niet wonen moeten er tegenaan kijken. De CRK bemoeit zich meer en meer met bouwen in het stadium van de planvorming en dus niet achteraf. De CRK heeft zich ontwikkeld van een moeilijk examen met onzekere uitkomst tot een vriendelijke meedenker. Welstandsvrij bouwen mag worden uitgebreid alleen op specifieke plaatsen in specifieke clusters.

Financieel leefbaar
De periode tot 2008 was er één van economische groei. Veel is er in de stad geïnvesteerd. Veel colleges wilden hun politieke tempels bouwen: museum CODA, Omnisportcentrum, uitbreiding Orpheus en een nieuw stationsplein zijn daar voorbeelden van. Hoe je er ook over denkt: ze staan er, terugkijken heeft alleen zin om er van te leren. Het heeft LA geleerd: te veel, te snel, te duur. Een pas op de plaats is gewenst. Dit is nodig om onze reserves weer op orde te brengen. Het huidige college (2006-2010) heeft opnieuw voor de begroting van 2010 een greep van 10 miljoen op de reserves gedaan, in plaats van tijdig de bakens te verzetten. LA is daarvan een tegenstander, reden om de begroting 2010 met succes te amenderen en het tekort al enkele miljoenen kleiner te maken.

Leefbare bezuinigingen
20 miljoen of misschien wel meer bezuinigen: waar haal je het vandaan? Leefbaar Apeldoorn heeft nooit verkiezingsbeloftes gedaan, maar nu hebben we wél een belofte voor u: u gaat het merken! Allereerst gaan we bezuinigen op onszelf, op het ambtelijk apparaat. Dat proces is al in gang gezet. Minder ambtenaren, minder kosten. Maar dat is niet genoeg. Dingen die de gemeente als vanzelfsprekend deed, zullen versoberen of stoppen. Subsidies voor leuke dingen als energiebesparing. Het onderhoud van wegen en groen zal nog verder versoberen; veel wegen zullen er de komende jaren als een lappendeken blijven bijliggen. Grote projecten zullen niet of slechts met vertraging worden opgestart: herinrichting van de binnenstad, opknappen van de Kanaaloevers, bouw van de nieuwe wijk Zuidbroek om maar een paar dingen te noemen. Dan zijn de subsidies aan de beurt: niet stoppen, maar wel kijken waar het minder kan en de pijn over iedereen verdelen. Als laatste, als het echt niet anders kan, zullen we naar de sociale zaken gaan kijken. En binnen deze sociale voorzieningen is het armoedebestrijdingbeleid voor ons bijna onaantastbaar. We noemen de inkomensondersteuning voor de minima, het kwijtscheldingsbeleid voor de minima en de Stadsbank. Voordat op die zaken moet worden bespaard willen we eerst denken aan verhoging van de tarieven. Niet meteen, maar als het echt nodig is.

Leefbaar wonen
Door de crisis is er een uitzonderlijke situatie ontstaan: enerzijds zijn er wachtlijsten voor goedkope (huur)woningen, anderzijds is er vraaguitval door een kopersstaking. De neiging bestaat woningbouwprogramma’s aan te passen en goedkopere, gestapelde woningen te gaan bouwen. Het gevaar bestaat dat over enkele jaren, als de woningmarkt zich weer gestabiliseerd heeft, er een overschot is aan gestapelde woningen waaraan geen behoefte meer is. Voorbeelden in Zevenhuizen en Orden laten dit nu al zien. Er zal in de toekomst toch weer vraag komen naar de traditionele Apeldoornse grondgebonden woning. Aanpassing van de woningbouwprogramma’s dient dus met grote zorgvuldigheid en met terughoudendheid te gebeuren. Om starters op de woningmarkt te stimuleren dient een aantal bestaande instrumenten te worden gestimuleerd: maatschappelijk gebonden eigendom (eigendom opstal en grond loskoppelen) en cascobouw (afwerking aan eigenaar overlaten om kosten te drukken), al of niet in combinatie met particulier opdrachtgeverschap.  LA is een sterk voorstander van dit zg Particuliere Opdrachtgeverschap waarbij één maar liever een groep mensen als projectontwikkelaar optreedt. LA ziet daarvoor én voor de gemeente én de woningbouwcorporaties een activerende en stimulerende rol weggelegd. Met de ambities van Apeldoorn om studentenstad te worden zal er aanbod van woonruimte voor hen komen. Echter, voor de werkende jongere is er eveneens nauwelijks aanbod. Het fenomeen studentenhuisvesting dient daarom verbreed te worden tot: jongerenhuisvesting voor alle jongeren. Daarbij moet vooral gekeken worden naar bestaande gebouwen, bijvoorbeeld leegstaande kantoren. De eigenaar hiervan zal moeten aanpassen, maar de gemeente zal maximaal moeten meewerken en faciliteren.

Leefbare cultuur
Apeldoorn kent een grote verscheidenheid op het gebied van cultuuruitingen en cultuuraanbod. Het is belangrijk dit onderscheid aan te brengen.
Cultuuruitingen: dit komt vanuit de inwoners zelf, al of niet in verenigingsverband: van muziek, zang, dans, literatuur en toneel tot modelbouw, beeldende kunst tot het brouwen van bier. Deze zaken, voornamelijk drijvend op inspanningen van vrijwilligers dient door de gemeente gekoesterd en gestimuleerd te worden.
Cultuuraanbod: in de afgelopen “vette” jaren is hierin veel geïnvesteerd: Orpheus, Coda, Gigant etc. Op dit gebied is er nu noodzaak tot een pas op de plaats en waar mogelijk bezuiniging.

Leefbaar erfgoed
Apeldoorn bezit geen historische oude dorps- of stadskern maar wel een zichtbaar rijk cultureel erfgoed. Dat beperkt zich niet alleen tot gebouwen maar ook infrastructuur (beken, sprengen en bijbehorende ambachtelijkheid), archeologie, stadsgezichten spelen een rol. Waardering hiervoor betekent binding met de stad en daardoor participatie. Veel van voor de 2e wereldoorlog is goed beschermd, zaken van na die tijd zijn veelal vogelvrij. LA pleit voor inventarisatie en bescherming. De organisaties die zich met vrijwilligers inzetten voor het erfgoed dienen blijvend ondersteund te worden: zij verzetten veel maatschappelijk werk tegen geringe kosten.

Leefbaar groen en blauw
Groen is ons belangrijkste bezit en hét kenmerk van onze stad en de dorpen. De groenen mallen (onbebouwbare groenstroken en verbindingszones door de stad) geven weliswaar enige bescherming aan het groen, maar juist het volbouwen en inbreiden van het stedelijk gebied tast het groene karakter aan. Ook kleinere stukken groen moeten worden beschermd tegen het oprukkende steen. Nederland en dus ook Apeldoorn dreigen ondanks de toenemende regenval te verdrogen. Infiltreren in de boden van regenwater is gewenst, dat kan onder meer door onze bestaande beken en sprengen in te zetten. Afkoppelen van de hemelwaterafvoer moet gestimuleerd worden; bij nieuwbouw als voorschrift, bij oudbouw door voorlichting en promotie.

Leefbaar jeugdbeleid
Apeldoorn is een schitterende stad om in op te groeien. De jeugd is geen probleemcategorie Apeldoorners, maar een serieus gedeelte van onze toekomst. Als we veel doen voor de inwoners op het gebied van sport, cultuur, werkgelegenheid etc moet er eenzelfde aandacht en budget uitgaan naar de jeugd. Jongerenwerkers, hoe nodig ook, zijn er te vaak om problemen op te lossen die al ontstaan zijn. Verenigingen missen soms de aansluiting met de jeugd. Toch is er onder de jeugd veel animo voor vrijwilligerswerk voor iets dat van ‘henzelf’ is. Dus niet iets bedenken voor maar met de jeugd.
Het streven naar HBO en WO moet ondanks de recente tegenslagen worden voortgezet.
LA wordt in toenemende mate geconfronteerd met klachten van ouderen over jongeren. Als de jeugd al voor overlast zorgt, de tolerantie van ouderen neemt sterk af. Juist de ouderen moeten hun kennis en ervaring inzetten om goed met de jeugd om te gaan in plaats van te klagen bij de gemeente. LA pleit voor een inspanning van de Gemeente Apeldoorn, door een campagne en door aandacht hiervoor in alle sociale programma’s om de verhouding te verbeteren.

Mobiel leefbaar
Vrijwel iedereen neemt deel aan het verkeer; er zijn dan ook ruim 150.000 deskundigen in Apeldoorn. Ondanks al deze deskundigheid blijft het verkeer vaak een bron van ergernis. De oplossing is even simpel als onmogelijk: ruime filevrije wegen voor auto en fiets en een veilige rustige eigen straat. Voor LA blijft bereikbaarheid het hoofdthema. Indien een staat wordt afgesloten of ontmoedigd zal het verkeer z’n weg via andere (om)wegen toch wel vinden. Gevolg is omrijden en meer drukte, geen goed idee dus.
LA heeft zich de afgelopen jaren sterk ingezet voor verdubbeling van de Oost-Veluweweg. Het resultaat kunt u zien: zo goed als klaar. Voor de verbinding van Zevenhuizen met de nieuwe wijk Zuidbroek heeft LA zich ook weer met succes ingespannen voor een combinatie van een extra ontsluitingsweg in combinatie met het weren van sluipverkeer. Beide voorbeelden bewijzen dat inzet op bereikbaarheid het ideaal dichterbij brengt.
Daarom zijn wij ook voor het verder inrichten van 30- en 60 km zones. Dit kan alleen als de hoofdwegen, de ring en de radialen (wegen van en naar het centrum) niet verstoppen. Overwogen moet worden of op bepaalde delen van de ring een snelheid van 70 km ingevoerd kan worden om de doorstroming te bevorderen. Deze doorstroming wordt sterk gehinderd door de spoorwegovergangen. Ondertunneling bij de Laan van Osseveld en de Laan van Spitsbergen staan hoog op ons verlanglijstje. 
Bij gestapelde bouw moet parkeren altijd ondergronds. Een belangrijk vervoermiddel in Apeldoorn blijft de fiets: gezond en goedkoop. Doorstroomassen en stallingmogelijkheden moeten worden uitgebreid, speciaal bij het station. Het OV is in Apeldoorn goed geregeld, maar verschraling en kostenverhoging liggen op de loer nu wij de aanbesteding niet zelf meer doen. De gemeente moet zich hard maken naar hogere overheden om verschraling te voorkomen. Opnieuw de planologische oproep voor completen wijken: door een zich zelf voorzienende wijk is er minder mobiliteit nodig.

Leefbare veiligheid en handhaving
Apeldoorn is relatief veilig, maar nooit veilig genoeg. Het blauw op straat neemt door rijksmaatregelen af. Eén van de manieren om de veiligheid toch te vergroten is het zg. Veiligheidshuis. Dit is een kantoor waar alle instanties samenwerken om veiligheid te bevorderen: politie, OM, verslavingszorg, jeugdzorg, reclassering, gevangenissen, GGD, enzovoorts. Dit onder het motto:  Korte metten met die lange lijnen van bureaucratie! Het is voor LA vanzelfsprekend dat dit (regionaal) veiligheidshuis in Apeldoorn moet komen en niet in één van onze kleinere buurtgemeenten. Ook dient de gemeente actiever het instrument BIBOB (Bevordering IntegriteitsBeoordeling door Openbaar Bestuur) in te zetten.
Veiligheid is bovendien een kwestie van verantwoordelijkheid van de inwoners. Opvoeding, controle van mensen in eigen omgeving en melden van incidenten moeten weer vanzelfsprekend worden. Een rol van de inwoners zelf, maar gestimuleerd door de gemeente.

Duurzaam leefbaar
Lucht, water en toekomst.
Lucht. Achtergrondvervuiling, met name op het gebied van fijnstof krijgen we helaas gratis van de snelwegen. Alleen Europese regelgeving kan dit verbeteren, dit gebeurt gelukkig ook (euro 5 en straks 6 norm voor uitstoot auto’s). Daarnaast moeten wij het autoverkeer beperken door doorstroming, niet door afsluiting (zie mobiel leefbaar) . Van het weren van zware industrie of logistieke bedrijven zijn wij een tegenstander: bij vestiging in één van onze buurgemeenten waait de overlast toch naar ons toe. Beter is middels goede en kritische milieuvergunningen streven naar optimale oplossingen.
Water. Opvangen en infiltreren van regenwater (ook middels beken en sprengen) is staand beleid dat verder uitgebouwd moet worden. Grondwater moet bovendien een grotere rol gaan krijgen als natuurlijke hulpbron voor energie (koude- en warmteopslag).
Toekomst. Apeldoorn een energieneutrale stad in de toekomst? Wellicht een onrealistische doelstelling maar wel een realistische uitdaging. Voor LA is dit eigenlijk geen apart hoofdstuk, maar een leidraad in alle programmaonderdelen: bij vormgeving van de stad (ruimtelijke ordening) woningen (niet alleen nieuwe maar vooral bestaande woningen) bedrijven, mobiliteit moet duurzaamheid een uitgangspunt zijn bij het handelen van de overheid. Het inzetten van nieuwe technieken, zoals de hybride bus The Whisper, hoort darbij. Windenergie is goedkoopste vorm van duurzame energie. Argumenten als horizonvervuiling en geringe effectiviteit in dit gedeelte van Nederland staan tegenover eigen verantwoordelijkheid en milieurendement. LA is een voorstander van windenergie; de nadelen wegen niet op tegen de voordelen. Plaatsing van windmolens dient zorgvuldig te gebeuren, we moeten hierbij niet alleen binnen de gemeentegrenzen kijken, maar ons zoekgebied uitbreiden in stedendriehoekverband. Niet alle voor de hand liggende plaatsen dienen op geschiktheid onderzocht te worden: ook Radio Kootwijk moet hierop getoetst worden, zowel op het gebied van technische haalbaarheid als maatschappelijke acceptatie. Het oprichten van een eigen Apeldoorns energiebedrijf steunen wij van harte. Tegenover ongecontroleerde  schaalvergroting op Europees niveau is het belangrijk lokaal die oplossingen te kiezen die het beste zijn voor Apeldoorn. Een dergelijk lokaal energiebedrijf produceert zelf geen ernergie, maar is een organisatiebureau waarin vragers, aanbieders, innovators en investeerders bij elkaar worden gebracht.

Economisch leefbaar
Leefbaarheid en werkgelegenheid zijn complementaire begrippen. De Gemeente Apeldoorn dient altijd (en niet allen maar in tijden van recessie) zich op te stellen als banenmotor voor Apeldoorn, door er voor te zorgen dat bedrijven zich hier kunnen vestigen en groeien. Daarvoor is in de eerste plaats ruimte nodig. Ook in tijden van recessie moet de planning en productie van bedrijventerreinen doorgaan, voor uitplaatsing van bedrijven uit de stad, maar ook voor nieuwe bedrijven. We zijn dan voorbereid als de vraag door economische groei weer gaat toenemen. Apeldoorn dient uitnodigend te zijn tegenover potentiële investeerders, c.q. te vestigen bedrijven. Dat vergt een andere manier van denken: “ja mits” in plaats van “nee tenzij”, betekent de wil om kaders aan te passen aan de actualiteit.
Teveel koopkracht lekt nu weg naar steden die een cluster van grote detailhandels hebben, zoals IKEA, Mediamarkt etc. Apeldoorn heeft een regiofunctie, grootschalige detailhandel hoort daarbij.
Apeldoorn moet zich niet alleen inzetten op ICT of zogenaamde “schone” werkgelegenheid maar op alle sectoren. Inzetten op één branche maakt ons conjunctuurgevoelig. Een bedrijf dat voldoet aan alle strenge regelgeving mag niet worden geweigerd omdat het niet bij het imago van Apeldoorn zou passen.
Een goed vestigingsklimaat betekent ook het aantrekkelijk blijven als woonstad. Eén van de noodzakelijke verbeterpunten is vernieuwing, uitbreiding en kwaliteitsverbetering van de binnenstad.
Apeldoorn dient terdege rekening te houden met plaatsen op de wereld waar er sterke economische groei is, bijvoorbeeld China. Als China in de toekomst gaat investeren in West-Europa zitten wij graag vooraan. Dat begint met investeren in goede contacten.

Leefbaar toerisme en recreatie
Apeldoorn ligt op een natuurlijke hulpbron: het overgangsgebied tussen het Centraal Veluws Massief en de IJsselvallei. Een natuurlijke hulpbron is nooit onuitputtelijk, hij dient gekoesterd en onderhouden te worden. Apeldoorn heeft grote ambities op het gebied van duurzaamheid en groen. Deze ambitie moet ook het credo worden voor de toeristische sector. Nog te weinig worden de recreatieve mogelijkheden van Apeldoorn (o.a. Paleis, Apenheul, Julianatoren, Real-X) aan elkaar gekoppeld of in verband gebracht met een langduriger verblijf. In de promotie van Apeldoorn dient dit verbeterd te worden (“Apeldoorn, een stad om terug te komen”). Daarin past ook het weer tot leven brengen van een verborgen schat in Apeldoorn: Lumido. Het klank- en lichtspel in Berg en Bos kan er ook voor zorgen bezoekers langer vast te houden, en te verleiden onze restaurants te bezoeken.
Is de nachtrecreatie in Apeldoorn redelijk op peil (Caterplein), voor de dagrecreant hebben we in de binnenstad te weinig te bieden. Uitbreiding van terrassen, zorgvuldig ingebouwd in toekomstige binnenstadsontwikkeling is dringend gewenst, niet alleen voor bezoekers maar ook voor Apeldoorners zelf.

Sociaal leefbaar
Juist in een periode van economische recessie is het belangrijk dat Apeldoorn een sociale gemeente is. Het sociale stelsel is de afgelopen jaren sterk veranderd. Meer en meer delegeert de rijksoverheid taken aan de gemeenten , helaas met een flink pakket eisen en een kleiner budget. Dit in een tijd waarin er door de recessie steeds meer een beroep wordt gedaan op de voorzieningen. Primair blijft de doelstelling: toeleiding naar het (schaarse) werk. Dit vereist een nauwe samenwerking tussen het Activerium en de afdeling Economische Zaken van de gemeente. Voor mensen tot 23 jaar dient het beleid er op gericht te zijn dat er geen afstand ontstaat van de arbeidsmarkt wanneer deze weer zal gaan aantrekken. Deze groep dient geen “lost generation” te worden. Scholing, stage en deeltijdwerk moeten deze groep paraat houden.
Diegenen die (gedwongen) niet meer aan het arbeidsproces deelnemen mogen we niet alleen met een uitkering naar huis sturen. Ook zij hebben het recht op een volwaardige plaats in de Apeldoornse samenleving. Het is juist de gemeente die hen door sociale activering, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, de plaats te geven die ook hen toekomt.
Een sociale gemeente wordt niet alleen bewerkstelligd door de gemeente zelf. Ook de persoonlijke netwerken, de verenigingen en andere organisaties spelen daar een voorname rol in. Het is wel de verantwoordelijkheid van de Gemeente Apeldoorn deze netwerken en organisaties te ondersteunen en hun werk mogelijk te maken.
Met werk of uitkering schiet men niets op als er een problematische financiële situatie is. Op schuldhulpverlening mag niets worden bezuinigd, bij grote toeloop is uitbreiding gewenst.
Binnen alle regelgeving dient niet alleen de regel zelf, maar de cliënt centraal te staan. Daarom moeten de ambtenaren hiermee belast maximale vrijheid krijgen om maatwerk te leveren waar nodig.

Leefbare dorpen
Om de dorpen leefbaar te houden is een evenwichtige leeftijdsopbouw gewenst. Dat is alleen mogelijk als jongeren uit de dorpen ook een wooncarrière in de dorpen kunnen opbouwen. In de nog te ontwikkelen dorpsvisies, primair door het dorp zelf uitgevoerd, moet zorgvuldige uitbreiding centraal staan. Leefbaar Apeldoorn wil de grenzen van de regelgeving opzoeken om te bouwen in de dorpen. Leefbaar Apeldoorn wil de mogelijkheden onderzoeken in dorpen een middenstandswisselpand te creëren waar meerdere middenstanders (reisbureau, makelaar, etc) enkele dagdelen per week hun activiteiten kunnen uitvoeren.om voorzieningen in een dorp mogelijk te houden.

Het belangrijkste
Alle Apeldoorners zijn gelijk, ongeacht religeuze, sociale of culturele achtergronden, leeftijd, beperking of anderszins. Iedere inwoner van Apeldoorn draagt door zijn of haar individualiteit juist bij aan een Leefbaar Apeldoorn.